Zemin ve temel etüt raporları 2026'da neden daha sıkı denetlenecek?

1. Yeni dönem ne zaman ve nerede başlıyor?
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a, 7579 sayılı Kanunla eklenen Ek Madde 2 uyarınca, bu Kanun kapsamındaki yapıların zemin ve temel etütleri artık yalnızca Bakanlıkça izin belgesi verilen zemin ve temel etüt kuruluşları tarafından yapılabilecek. Bu zorunluluğun yürürlük tarihi 31 Aralık 2026. Uygulamaya tüm Türkiye'de birden değil, önce Bakanlıkça belirlenecek pilot ilde başlanacak; pilot uygulamanın genişletilmesine veya daraltılmasına Bakanlık yetkili.

2. Kuralın amacı nedir?
Bir binanın güvenliği, temelin altındaki zemin hakkında doğru bilgiyle başlar. Yeni düzenleme, zemin ve temel etüt hizmetini sınıflandırılmış ve izin belgeli kuruluşlara bırakarak inşaat sürecinin bu ilk halkasını da kayıt altına alıyor ve denetime açıyor.

3. Hatalı rapor verilirse ne olur?
Kanun, caydırıcı bir yaptırım da getiriyor: gerçeğe aykırı zemin ve temel etüt raporu veren kuruluşun izin belgesi Bakanlıkça iptal edilerek faaliyetine son veriliyor. Bu hüküm, izin belgeli kuruluş zorunluluğundan farklı olarak zaten yürürlükte.

4. Bu düzenleme yapı güvenliği zincirini nasıl etkiliyor?
Yapı Denetim Kuruluşları Birliği olarak, güvenli bir binanın ruhsattan iskâna uzanan bir zincirin parçası olduğunu, bu zincirin ilk halkasının da zemin ve temel etüdü olduğunu düşünüyoruz. Zemin verisinin doğruluğu, projenin ve denetimin sağlıklı ilerlemesi için belirleyici bir ön koşuldur.

Öneri: Proje müellifleri ve yapı sahiplerinin, zemin ve temel etüt hizmeti alırken kuruluşun Bakanlık izin belgesini sorgulaması önerilir.

Dayanak: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun, Ek Madde 2 (Ek: 7579 sayılı Kanun, madde 24) – https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4708.pdf

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumlar için ilgili idareye veya bir hukukçuya danışılması önerilir.

Yapı denetim, depremin ilk savunma hattıdır.